aanbieders cultuureducatie

Welke organisaties en instellingen bieden cultuureducatie aan?
Globaal genomen gaat het om het reguliere onderwijs, om kunst- en cultuurorganisaties die hun collecties/presentaties/voorstellingen willen inkleden met educatie, en om instellingen die gespecialiseerd zijn in cultuureducatie (voor onderwijs en/of de vrijetijd).

Onderwijs
Kennismaking met en verdieping in cultuur en kunst zijn vaste onderdelen in het onderwijs. Iedere Nederlander krijgt vanwege de leerplicht hiermee te maken. Erfgoededucatie wordt behalve in de cultuurvakken met name ingezet bij geschiedenis, maar ook bij aardrijkskunde en andere vakken. Ook media-educatie leent zich voor vele vakken.
Meer informatie bij Onderwijs

Onderwijsondersteuning: steunfunctie kunsteducatie en erfgoedhuizen
Deze provinciale of regionale instellingen ondersteunen scholen bij cultuuronderwijs. Zij adviseren bij de selectie van culturele activiteiten, helpen bij het opzetten van cultuurbeleid, en ontwikkelen soms zelf projecten.

Podia, musea en andere instellingen voor kunst en cultuur
Instellingen voor kunst, erfgoed en media zoals schouwburgen, musea, archieven of concertzalen presenteren kunstuitingen of hun collecties. Vaak bieden deze instellingen mogelijkheden en hulpmiddelen om bezoekers meer inzicht te geven in het gepresenteerde. Meestal wordt ook educatie, dwz. een gestructureerd leerproces, aangeboden. Veel instellingen ontwikkelen speciale schoolprojecten.
Meer informatie bij Culturele instellingen.

Centra voor de kunsten
De ongeveer 200 gemeentelijk gesubsidieerde centra voor de kunsten zijn gespecialiseerd in lessen, cursussen en andere activiteiten op het gebied van kunsteducatie. Het grootste deel daarvan is open aanbod voor kunstbeoefenaars in de vrije tijd.
Veel kunstencentra bieden ook onderwijsprojecten of onderwijsbegeleiding aan.
Meer informatie bij Centra voor de kunsten.

Kunstenaarsorganisaties met cursus- of projectaanbod
Deze, al dan niet door gemeente of provincie gesubsidieerde kunstenaarsorganisaties hebben een eigen cursusaanbod of bieden andere cultuureducatieve activiteiten, zowel voor het onderwijs als de vrijetijdssector.
BIK (Beroepskunstenaars in de klas) en Cultuur-Ondernemen leiden i.s.m. het hbo-instellingen kunstenaars op om onderwijsprojecten uit te voeren.

Particuliere instellingen en docenten kunsteducatie
Het particuliere circuit heeft verreweg het omvangrijkste aanbod op het gebied van kunsteducatie: ongeveer de helft van het totaalaanbod voor de vrije tijd. Er zijn veel niet-gesubsidieerde muziek- en dansscholen. Ook geven veel musici of beeldende kunstenaars vaak les aan huis.
Doordat de overheid steeds meer op projectbasis subsidieert in plaats van structurele subsidie voor instellingen, is het steeds moeilijker een onderscheid te maken tussen centra voor de Kunsten, kunstenaarsorganisaties en particuliere organisaties.

Volksuniversiteiten
Er zijn ruim honderd volksuniversiteiten met veel cursussen op 'creatief gebied', en soms ook erfgoed en media. Er zijn naar schatting zo'n 30.000 cursisten voor kunstbeoefening.
Bond van Nederlandse Volksuniversiteiten.

Sociaal cultureel werk
Welzijnsinstellingen, buurthuizen of jongerencentra zijn voorbeelden van instellingen voor sociaal cultureel werk (scw). Vaak bieden deze instellingen laagdrempelige activiteiten op cultureel of creatief gebied. Het sociaal cultureel werk legt veel prioriteit op mensen van allochtone herkomst. Jongerencultuur als urban en street bloeit hier. Ook zet het scw (soms in samenwerking met centra voor de kunsten) culturele, wijkgerichte projecten op.

Amateurkunstverenigingen of culturele verenigingen met een lessenaanbod
Binnen het amateurkunstcircuit (naar schatting zo'n 30.000 verenigingen) worden veel educatieve activiteiten georganiseerd. Vooral de muzieksector, bijvoorbeeld koren en hafabra (harmonie-fanfare-brassbands), kent een uitgebreid scholingsprogramma.
Op het gebied van erfgoed zijn er talloze verenigingen met educatieve activiteiten: hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan (stads- of streek)geschiedenis, genealogie, enzovoorts.
Kunstfactor

Internet: cultuureducatie 2.0
Internet is lastig als 'aanbod' te categoriseren, maar de educatieve mogelijkheden zijn in de afgelopen jaren enorm ontwikkeld en zullen naar verwachting van sterke invloed zijn op de toekomst van cultuureducatie. Media-educatie en mediawijsheid zijn bij uitstek op internet betrokken. Digitale kunstvormen zijn tot grote bloei gekomen en ook de educatie daaromheen. Vooral de forums voor fotografie (Flickr, Zoom.nl) kennen enorme aantallen gebruikers die hun foto's uitwisselen en becommentariëren.. Een tweede voorbeeld is Youtube: niet alleen van belang als soortgelijk uitwisselingspodium van creatieve filmpjes, maar ook als een omvangrijke hulpbron van instructie- en reviewfilmpjes.
Erfgoededucatie kan ideaal met gebruikmaking van de digitale erfgoedcollecties op internet vorm krijgen.
Social media en andere web2.0 toepassingen zullen verdere educatieve ontwikkelingen kunnen vormgeven. Kenmerkend voor het web is dat het aanbod zich snel, interactief aanpast op de gebruikers. Niet de techniek maar de gebruikers zijn leidend voor het succes en de richting van de ontwikkelingen.

Meer over kunsteducatie in de vrijetijdsector

 

Commentaar of aanvullingen op deze pagina?