COMMUNITY ARTS


Community arts
Community arts is een kunstvorm die ontstaat in de samenwerking tussen kunstenaar(s) en niet-kunstenaars van een bepaalde gemeenschap. Projecten ontstaan meestal op initiatief van kunstenaars, maar ook op verzoek van deelnemers of in opdracht van bijvoorbeeld gemeenten en woningcorporaties.

De gemeenschap kan geografisch, cultureel of sociaal van aard zijn. Bijvoorbeeld mensen uit dezelfde flat of wijk (geografisch); urban jongeren of mensen met een bepaalde culturele achtergrond (cultureel); ouderen, verslaafden of alleenstaande moeders (sociaal). Ook kan een gemeenschap bij elkaar gezocht worden rond een bepaald thema (circus, huiselijk geweld, etc.) of bestaan uit mensen met een gedeelde interesse (Feyenoord, dans, etc.).

Het gaat in alle gevallen om mensen die zelf geen kunstenaar zijn en meestal ver afstaan van de reguliere kunst- en cultuurwereld. Community arts projecten richten zich vaak op marginale groepen en kansarme mensen of wijken.

Een groeiend aantal kunstenaars kiest bewust voor deze samenwerkingsvorm, vanuit sociaal-maatschappelijk engagement of vanuit een gevoel van artistieke noodzakelijkheid. Ook beleidsmakers, onderzoekers en opleidingen richten zich vaker op community arts.

Belangrijkste kenmerken
Community arts wordt gekenmerkt door een diversiteit aan werkvormen en kunstdisciplines. De opzet, duur, methode, thematiek, de deelnemers en hun betrokkenheid, de samenwerkingspartners en betrokken organisaties, vertonen grote verschillen. Een belangrijk uitgangspunt is dat iedereen over creativiteit beschikt en dat het ontwikkelen van creativiteit een grote waarde heeft voor zowel individuen als de totale samenleving.

Een ander belangrijk kenmerk is het samengaan van artistieke en sociale aspecten bij projecten. Community arts heeft een sociale dimensie (denk aan versterking van het sociale weefsel in een buurt of wijk), maar is daarmee nog geen welzijnswerk. De artistieke keuzes in het project zijn leidend. Ook als die keuzes gedeeltelijk met een sociale motivatie worden onderbouwd.

Community arts heeft per definitie een crosssectoraal karakter en beweegt zich op de grensgebieden van reguliere sectoren zoals cultuur, welzijn en onderwijs.

Community arts in het cultuurbeleid
Community arts is binnen het Nederlandse kunstenbeleid (nog) niet uitgegroeid tot een op zichzelf staande categorie. Hoewel enkele community arts organisaties in de basisinfrastructuur zijn opgenomen, worden projecten meestal ad hoc gefinancierd. Het crosssectorale karakter kan ervoor zorgen dat community arts kunstenaars van het kastje naar de muur worden gestuurd: te veel welzijn om aanspraak te maken op kunstbudgetten; te veel kunst voor de welzijnsbudgetten.

De aangekondigde bezuinigingen op cultuur maken community arts tot een kwetsbare beweging omdat het zelden geborgd is in bestaande structuren.

CAL XL
Op 1 oktober 2010 is het Community Arts Lab XL (CAL XL) van start gegaan. Deze landelijke netwerkorganisatie werkt tot 2013 aan de optimalisering van het productieklimaat voor community arts. De speerpunten hierbij zijn: netwerkvorming, scholing, onderzoek en documentatie.

CAL XL is een tijdelijk projectorganisatie van landelijke partners:
CAL XL borduurt voort op de ervaring van het Community Arts Lab (CAL) in Utrecht, dat de afgelopen jaren heeft gewerkt aan kennisontwikkeling en netwerkvorming.
Meer informatie over CAL XL

Meer informatie

 

Commentaar of aanvullingen op deze pagina?

Cal xl

laboratorium voor kunst en samenleving_