KUNSTEDUCATIE
In kunst onderscheiden we van oudsher beeldende kunst en bouwkunst, film en fotografie, muziek, theater, dans en literatuur. Maar kunst en dus kunsteducatie is meer: ook toegepaste kunst (vormgeving, mode) en recentere vormen als wereldmuziek, mediakunst en dergelijke horen erbij.
Waarom kunsteducatie
Kunstzinnige bagage wordt in onze maatschappij, en dus ook in het overheidsbeleid, erkend als belangrijk onderdeel van de persoonlijke en algemene ontwikkeling van kinderen en volwassenen. Kunsteducatie kan mensen toerusten om naar eigen keuze die kunstzinnige bagage te verwerven en deel te nemen aan het culturele leven. Kunsteducatie stimuleert het vergroten van de kunstzinnige en creatieve vermogens. Dat verrijkt de persoonlijke ontplooiing en is daarmee ook van belang voor de samenleving als geheel.
Meer informatie
Actief, receptief, reflectief
Bij kunsteducatie wordt onderscheid gemaakt in leerprocessen waarbij je zélf iets maakt (kunstbeoefening) dan wel kijkt/luistert naar kunst (kunstbezoek). Dit wordt ook vaak aangeduid als actieve (of productieve) kunsteducatie tegenover receptieve kunsteducatie.
In beide gevallen is reflectie en evaluatie een essentieel onderdeel van het leerproces. Bovendien blijken kunstbeoefening en kunstbezoek elkaar te versterken: je leert beter te schilderen door goed naar schilderijen te kijken; je krijgt beter inzicht in theater als je ook zelf ervaring hebt met acteren.
Meer informatie
Kunsteducatie in de vrije tijd
Bijna de helft van de Nederlanders ouder dan 6 jaar doet in zijn of haar vrije tijd aan kunstbeoefening. Zij zoeken op uiteenlopende momenten en wijze ondersteuning en scholing: door informatie te zoeken in een boek of op internet, door zich aan te sluiten bij een club, vereniging of online forum, door een podium of expositieruimte te zoeken en uiteraard door les te nemen. Daar waar sprake is van een georganiseerd leerproces betreft dit kunsteducatie. Bij muziek en dans zijn het veelal kinderen die les volgen; bij de overige kunstdisciplines vormen volwassenen de meerderheid van de leerlingen en cursisten.
Meer informatie
Aanbieders kunstbeoefening in de vrije tijd
Voor het open cursus- en lesaanbod voor amateurkunstenaars zijn er rond de 200 centra voor de kunsten gespecialiseerd in kunsteducatie. In meerderheid zijn dit gecombineerde instellingen, soms aparte muziek- en dansscholen of creativiteitscentra. Meestal heeft een centrum voor de kunsten ook een afdeling voor onderwijsondersteuning en soms een voor wijkgericht werken. Binnen amateurkunstverenigingen zijn ook veel les- en opleidingsmogelijkheden.
Een kleiner aandeel in het aanbod van kunsteducatie vormen de volksuniversiteiten en het sociaal cultureel werk.
In het sociaal-cultureel werk wordt kunsteducatie over het algemeen ingezet als middel tot welzijnsdoelen zoals sociale cohesie en inburgering. Een goede combinatie van artistieke en sociale doelstellingen wordt gezocht in community arts projecten, die momenteel sterk in ontwikkeling zijn.
Wat omvang betreft is echter het particuliere circuit van lesinstellingen en zelfstandige docenten bij elkaar verreweg de grootste aanbieder van kunsteducatie.
Meer informatie
Kunsteducatie in onderwijs
Kinderen en jongeren krijgen verplicht en als keuzevak kunsteducatie aangeboden in het onderwijscurriculum in Nederland. Enkele kerndoelen van het basisonderwijs zijn expliciet benoemd als kunstzinnige oriëntatie. ’De leerlingen leren beelden, taal, muziek, spel en beweging te gebruiken, om er gevoelens en ervaringen mee uit te drukken en om er mee te communiceren.‘ Daarnaast wordt het leren reflecteren op eigen werk en dat van anderen genoemd. In het voortgezet onderwijs is kunsteducatie een vast onderdeel van de onderbouw (leergebied Kunst en Cultuur) en de bovenbouw (Culturele en kunstzinnige vorming). Daarnaast is er in de bovenbouw een aantal kunstvakken als keuzevak.
Meer informatie
Aanbieders voor onderwijs
Voor kunsteducatie op school zijn er vakdocenten. In het basisonderwijs kunnen leerkrachten bij afwezigheid daarvan terugvallen op consulenten voor kunsteducatie. Daarnaast zijn er in de meeste gemeenten en op provinciaal niveau ondersteuningsinstellingen voor kunsteducatie, die adviseren bij de uitwerking van het schoolbeleid en het programmeren van culturele activiteiten.
De professionele kunstinstellingen (musea, podia, gezelschappen) bieden vaak rondom hun aanbod kunsteducatieve activiteiten, vaak specifieke projecten voor scholen, maar ook ter ondersteuning van individuele bezoekers.
Meer informatie
Meer informatie
Overzicht websites
Commentaar of aanvullingen op deze pagina?