Handreikingen

In het overheidsbeleid over cultuureducatie ligt steeds meer de nadruk op kwaliteit. Maar hoe meet je kwaliteit van cultuureducatie op je eigen basisschool? Of hoe bepaal je als culturele instelling de kwaliteit van je educatieve activiteiten? Hier vindt u een aantal handreikingen voor het meten van de kwaliteit van cultuureducatie.

Kwaliteitskader cultuureducatie
Cultuurmonitor Primair Onderwijs
Analyse-instrument doorlopende leerlijn

KWALITEITSKADER CULTUUREDUCATIE
Het kwaliteitskader cultuureducatie biedt culturele instellingen indicatoren waarmee ze de kwaliteit van hun educatieve activiteiten in beeld kunnen brengen. Het kader is ontwikkeld door Oberon in opdracht van het Ministerie van OCW.

Indicatoren
Het kader bevat drie soorten indicatoren:

  • randvoorwaarden om goede cultuureducatie mogelijk te maken;
  • inhoudelijke invulling van activiteiten;
  • doelen en effecten (opbrengsten).

Randvoorwaarden
De indicatoren voor randvoorwaarden zijn:

  • vastgelegde visie op cultuureducatie;
  • volgen van kwaliteitscyclus;
  • professionaliteit van de (educatief) medewerkers;
  • positie van (educatief) medewerkers binnen de organisatie;
  • structurele samenwerking tussen de instelling en de
    'afnemers';
  • structurele financiën.

Activiteiten
Onder activiteiten valt:

  • aansluiten bij de doelgroep;
  • aansluiten bij curriculum/leerlijn van de school;
  • ruimte bieden voor persoonlijke stellingname en kritische reflectie;
  • gelegenheid bieden om kunst te beleven/laten ervaren;
  • gelegenheid bieden om kunstzinnige uitingen te laten zien;
  • hoogwaardig artistiek niveau.

Opbrengsten
De indicatoren van de 'opbrengsten' zijn afhankelijk van de gekozen invalshoek en van de doelen die de instelling (gezamenlijk met de school) heeft gesteld. Deze indicatoren zijn dan ook niet geoperationaliseerd. Oberon heeft wel een drietal voorbeelden uitgewerkt, waaronder de uitwerking van de kerndoelen in het leergebied kunstzinnige oriëntatie door SLO.

Bruikbaarheid
Het kader is bedoeld als richtinggevend en is niet direct toepasbaar om kwaliteit te meten. Het kader kan gebruikt worden bij visitaties of onderzoek op locatie. Verder beveelt Oberon aan afnemers bij de kwaliteitsbeoordeling te betrekken.

Verder lezen


CULTUURMONITOR PRIMAIR ONDERWIJS

De Cultuurmonitor Primair Onderwijs is een evaluatie-instrument dat zicht geeft op de kwaliteit van cultuureducatie in de eigen school. De monitor is ontwikkeld door vertegenwoordigers van vier pabo’s onder begeleiding van Cultuurnetwerk Nederland.

Onderdelen
De monitor biedt scholen de mogelijkheid om te achterhalen:

  • hoe de visie op cultuureducatie is vertaald naar het onderwijsprogramma;
  • hoe de organisatie bijdraagt aan het vormgeven van cultuureducatie;
  • hoe de randvoorwaarden mede bepalend zijn voor de uitvoering van cultuureducatie.

Werkwijze
Aan de hand van drie digitale vragenlijsten brengt de cultuurmonitor in beeld hoe een basisschool cultuureducatie in praktijk brengt.

  • Met de 'vragenlijst het gestuurde gesprek' kunnen scholen hun visie (her)formuleren.
  • Met de 'vragenlijst cultuureducatie' kan een school met een kritische blik naar de eigen resultaten kijken.
  • De 'vragenlijst culturele educatieve activiteiten' maakt zichtbaar wat de succesfactoren zijn bij de voorbereiding, organisatie, uitvoering en evaluatie van een activiteit. 

Na invullen van alle onderdelen kunnen basisscholen hun score vergelijken met het landelijk gemiddelde.

Kwaliteitszorgsysteem
De monitor is een kwaliteitszorgsysteem en helpt de scholen rekenschap af te leggen. De monitor heeft ook de functie van leren en verbeteren. Daarnaast kan een kwaliteitszorgsysteem als de monitor het in- en externe draagvlak versterken, aangezien zo’n systeem aantoont dat systematisch wordt gewerkt aan verbetering.

Meer informatie
Cultuurmonitor Primair Onderwijs

ANALYSE-INSTRUMENT VOOR DOORLOPENDE LEERLIJN
Fianne Konings heeft een analyse-instrument ontwikkeld voor het educatieve aanbod van culturele instellingen. Met het instrument kunnen instellingen in kaart brengen hoe hun aanbod bijdraagt aan een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs en hoe dit wordt afgestemd met het onderwijs. Het instrument is ontwikkeld in opdracht van het Fonds voor Cultuurparticipatie.

Onderdelen
Het analyse-instrument is opgebouwd uit twee delen:

  • inhoud van cultuuronderwijs, bestudeerd aan de hand van het theoretisch kader Cultuur in de Spiegel (CiS);
  • afstemming met het cultuuronderwijs, onderzocht aan de hand van een literatuurstudie naar samenwerking (algemeen en in relatie tot cultuureducatie).

Afstemming
Voor wat betreft afstemming richt het instrument zich op de volgende aspecten:

  • gedeeld referentiekader, ofwel de kennis en ervaring die men deelt met elkaar om een cultuureducatief product of project te realiseren
  • gezamenlijke doelbepaling op leerlingniveau
  • gezamenlijk handelen van alle betrokkenen
  • formaliseren van proces en product

Wanneer aan deze aspecten is voldaan, is er sprake van samenwerking waarin de betrokkenen ‘samen meer worden’.

Inhoud
Om de inhoud van het aanbod in kaart te brengen, is het van belang:

  • op welk cultuuronderwerp leerlingen met het aanbod reflecteren
  • welke basisvaardigheden leerlingen met het aanbod ontwikkelen
  • in welk medium de leerling zijn of haar reflectie uit
  • op welke ontwikkeling en cultuur van de leerlingen het aanbod aansluit en wat de samenhang van het aanbod met het overige onderwijs is.

Meer informatie
Culturele instellingen en een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs

 

Commentaar of aanvullingen op deze pagina?

Kwaliteits- kader cultuur-educatie

Verslag van de bijeenkomst_

praat mee over kwaliteit

op linkedin_