Per 1 januari 2009 is het Fonds voor Cultuurparticipatie (FCP) operationeel, de opvolger van Actieplan Cultuurbereik. De missie van het Fonds luidt: ‘Het Fonds voor Cultuurparticipatie stimuleert de actieve deelname aan het culturele leven van burgers in Nederland, in al hun diversiteit, ongeacht leeftijd, herkomst, opleiding en woonplaats.’
Doelstellingen
De missie wordt ondersteund door de volgende doelstellingen:
Om deze doelstellingen te realiseren richt het Fonds zich op drie werkgebieden: amateurkunst, cultuureducatie en volkscultuur. Cultuureducatie draagt bij aan de overdracht van kennis en talentontwikkeling. Amateurkunst biedt mensen de mogelijkheid actief aan kunst te doen. Volkscultuur appelleert volgens het Fonds aan de behoefte aan worteling en aan gevoel voor samenhang en traditie.
Per werkgebied hanteert het Fonds drie doorsnijdende thema’s: ontwikkeling, diversiteit en verankering. Met ontwikkeling wordt vooral de voorbeeldfunctie van projecten bedoeld. Diversiteit wordt beschouwd in termen van etniciteit, leeftijd, geslacht, aanbod en belangstelling. Ten slotte is de verankering van succesvolle projecten een prioriteit van het Fonds.
Samenwerking
De samenwerking tussen het rijk en provincies en gemeenten gaat op dezelfde voet verder als bij het Actieplan Cultuurbereik. Daarvoor is de Regeling cultuurparticipatie provincies en gemeenten 2009-2012 ontworpen.
Net als in het Actieplan ontwikkelen provincies en gemeenten hun eigen cultuurparticipatieprogramma’s en vragen hiervoor subsidie aan. Daarbij matchen zij de rijksbijdrage met een evenredig bedrag. Voor deze regeling is jaarlijks 13,9 miljoen euro beschikbaar.
De programma’s van de gemeenten en provincies voor de komende vier jaar zijn inmiddels door het fonds goedgekeurd.
Landelijke voorbeeldprojecten
Naast gemeenten en provincies kunnen instellingen aanvragen doen voor projecten. Daarvoor heeft het Fonds de Plusregeling Cultuurparticipatie in het leven geroepen. Deze regeling is de uitbreiding en opvolger van de oude regelingen voor de amateurkunst en cultuureducatie, zoals die van de FAPK en de Mondriaan Stichting.
De projecten moeten een landelijke voorbeeldfunctie hebben en een bijdrage leveren aan duurzame ontwikkeling van de kwaliteit en diversiteit van de amateurkunst, cultuureducatie en volkscultuur.
Voor de Plusregeling Cultuurparticipatie is de komende vier jaar 12 miljoen euro beschikbaar. Daarbovenop reserveert het Fonds nog eens twee miljoen euro voor pilotprojecten die het denken over volkscultuur stimuleren.
Stimuleringsprogramma’s
Het Fonds introduceert twee stimuleringsprogramma’s. Met het programma Er zit muziek in ieder kind wil het Fonds, in samenwerking met overheden, culturele centra en het onderwijs, elk kind in Nederland in de gelegenheid stellen actief aan muziek te doen. Voor dit programma is 9,5 miljoen euro beschikbaar.
Het programma Het beste van twee werelden is gericht op de versterking van de samenwerking tussen professionele en amateurkunst. Daarbij wordt in het bijzonder gekeken naar ‘nieuwe circuits’: grootstedelijke jongerencultuur, community arts, circustheater en creative design. Hiervoor trekt het Fonds 8 miljoen euro uit.
Basisinfrastructuur
Het Fonds ondersteunt instellingen op het terrein van cultuurparticipatie die tot de landelijke basisinfrastructuur behoren. Voor de periode 2009-2012 zijn dat 28 instellingen. Voor de subsidieperiode 2013-2016 ontwikkelt het Fonds een nieuwe selectie- en toekenningssystematiek.
Internationale samenwerking
Het Fonds wil ook de internationale samenwerking op het gebied van de cultuurparticipatie stimuleren. Bij cultuureducatieve projecten valt bijvoorbeeld te denken aan gezamenlijke studiereizen, het uitnodigen van buitenlandse experts of het ondersteunen van seminars. Voor internationale samenwerking is 800.000 euro beschikbaar.
Monitoring en evaluatie
Het Fonds zal zijn beleid en activiteiten regelmatig monitoren en evalueren. Daarnaast wordt onderzoek gedaan naar ontwikkelingen en trends op het gebied van cultuurparticipatie, die implicaties kunnen hebben voor het beleid.
Het Fonds heeft in samenwerking met Cultuurnetwerk Nederland het Kennisatelier Cultuurparticipatie opgezet. Op deze site worden onderzoeksresultaten en praktijkvoorbeelden verzameld en gedeeld. Ook brengt het Fonds jaarlijks het Jaarboek Actieve Cultuurparticipatie uit.
2013-2016
Het Fonds heeft zijn beleidsplan voor 2013-2016 bekendgemaakt. Het Fonds investeert in cultuureducatie en talentontwikkeling. In totaal is daarvoor jaarlijks ruim 22 miljoen euro beschikbaar. Dat is een bezuiniging van 30 procent ten opzichte van de lopende periode.
Het Fonds voert drie subsidieregelingen uit: Cultuureducatie met kwaliteit (13,8 miljoen), Innovatie amateurkunst (3,5 miljoen) en Talentontwikkeling en manifestaties (3 miljoen).
In november 2011 heeft het Fonds reeds de nieuwe regeling geopend voor talentontwikkeling binnen de amateurkunst voor de periode 2013-1016. Met deze regeling wil het Fonds jong creatief talent van 8 tot 24 jaar ondersteunen door presentatiemogelijkheden te bieden en manifestaties mogelijk maken.