WAT IS CULTUUREDUCATIE?
Cultuureducatie laat mensen kennismaken met kunst- en cultuuruitingen en verdiept het inzicht daarin. De ruimste omschrijving van cultuureducatie is: alle vormen van educatie waarbij cultuur als doel of als middel wordt ingezet.
Cultuureducatie wordt in de praktijk ook wel gehanteerd als verzamelbegrip voor kunsteducatie, erfgoededucatie en media-educatie. Literatuureducatie wordt daarbij soms nog apart vermeld. Deze deelgebieden kunnen als volgt worden omschreven:
Kunsteducatie
Via kunsteducatie ontwikkelen mensen kunstzinnige talenten en competenties, zowel door zelf aan de slag te gaan als door kunst te bekijken en te ervaren. Het gaat daarbij om alle kunstvormen (muziek, dans, theater, beeldende kunst, architectuur, film, fotografie, literatuur), niet alleen om traditionele maar ook om moderne vormen als popmuziek, gaming, creatieve nieuwe media, mode, design, enzovoorts.
Kunstbeoefening, kunstbezoek en het verbinden daarvan (respectievelijk de actieve, receptieve en reflectieve vormen van kunsteducatie) leveren in combinatie de effectiefste vorm van kunsteducatie op.
Kunsteducatie is vastgelegd in de kerndoelen van het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs, en in de kunstvakken in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs.
Meer over kunsteducatie
Erfgoededucatie
Erfgoededucatie omvat onderwijs met en over cultureel erfgoed en betreft materiële en immateriële sporen uit het verleden. Voorbeelden van materieel erfgoed zijn monumenten, archeologische vondsten of archieven. Tradities, verhalen, rituelen en gebruiken worden immaterieel of levend erfgoed genoemd.
Cultureel erfgoed is vaak tastbaar, visueel en hoorbaar. De fysieke ervaring met erfgoed en de aanwezigheid van sporen uit het verleden in de eigen omgeving, spelen bij erfgoededucatie een belangrijke rol. Erfgoed brengt het verleden dichtbij en versterkt daarmee het historisch besef. Tegelijkertijd is het een praktisch leermiddel om de les te verlevendigen. Erfgoed kan daarom een zinvolle bijdrage leveren aan een groot aantal schoolvakken en leergebieden.
Meer over erfgoededucatie
Media-educatie
Media-educatie heeft als doel mensen kundig en kritisch te leren omgaan met (massa)media, zowel met de klassieke media (kranten, radio, tv) als met nieuwe media (internet). Media-educatie draagt bij aan grotere ‘mediawijsheid’. De Raad voor Cultuur omschrijft mediawijsheid als de kennis en vaardigheden waarmee burgers zich bewust kunnen bewegen in een gemedialiseerde samenleving.
Media-educatie sluit aan bij de kerndoelen en eindtermen van diverse leergebieden, onder meer kunstzinnige oriëntatie in het basisonderwijs en de vakken CKV en maatschappijleer in het voortgezet onderwijs.
Meer over media-educatie
Literatuureducatie
Literatuureducatie is gericht op het verwerven van literaire competentie. Iemand is literair competent als hij zijn weg weet te vinden in het brede aanbod aan boeken, weet wat de kenmerken zijn van literaire teksten (proza en poëzie) en een beargumenteerd oordeel kan geven over literaire teksten. In het verlengde van literatuureducatie ligt leesbevordering, met als doel het ontwikkelen van leesplezier.
Literatuureducatie wordt meestal tot het taalonderwijs gerekend, maar past ook binnen het vak CKV.
Cultureel zelfbewustzijn
Het project Cultuur in de Spiegel (Rijksuniversiteit Groningen i.s.m. SLO) heeft onlangs een nieuw uitgangspunt geformuleerd voor het vormgeven aan cultuureducatie. Het ontwikkelen van cultureel bewustzijn is in deze visie de kern voor cultuuronderwijs. Cultureel zelfbewustzijn heeft te maken met hoe wij de wereld en elkaar waarnemen, met wat we doen, met hoe we de wereld betekenis geven en hoe we waarde aan dingen hechten. Cultureel zelfbewustzijn gaat uiteindelijk altijd uit van jezelf. Vanuit deze visie werkt het project, dat loopt van 2008- 2012, een nieuwe leerlijn uit.
Meer over Cultuur in de Spiegel
Commentaar of aanvullingen op deze pagina?