Naar aanleiding van het tienjarig bestaan sprak Cultuurnetwerk in 2011 met tien betrokkenen uit het cultuureducatieve werkveld.
In januari 2001 ging Cultuurnetwerk Nederland als opvolger van het LOKV van start als expertisecentrum voor cultuureducatie. Doel van het instituut is het verzamelen en toegankelijk maken van kennis en informatie over cultuureducatie. Daarnaast blijft Cultuurnetwerk actief op het gebied van advies en onderzoek. Zo is de meer sturende en uitvoerende functie van het LOKV verschoven naar een primair informatieverstrekkende en dienstverlenende functie en maakt Cultuurnetwerk zich al meer dan tien jaar sterk voor cultuureducatie.
Piet Hagenaars: 'Leerkrachten zijn geprofessionaliseerd'
In het door Mart van Schijndel ontworpen LOKV-pand aan de Utrechtse Ganzenmarkt, spraken we met Piet Hagenaars (directeur Cultuurnetwerk Nederland). 'De kwaliteit van cultuureducatie is in de afgelopen tien jaar toegenomen. De facilitering is beter geworden, en leerkrachten, met name interne cultuurcoördinatoren, zijn geprofessionaliseerd.'
Jaap Bakkelo: 'Scholen kunnen zelf hun profiel vaststellen'
Op de jaarlijkse conferentie Cultuur Leert Anders van het Steunpunt Cultuurprofielscholen spraken we met Jaap Bakkelo (vestigingsdirecteur Zernikecollege Groningen, erkende Cultuurprofielschool): 'De laatste jaren is er enorm veel ruimte gekomen om de school in te richten zoals je dat zelf wilt. Daarin kunnen scholen extra activiteiten aanbieden, en ook zwaar inzetten op cultuur. Er zijn nu 38 cultuurprofielscholen in Nederland, dat zijn ze dus nog lang niet allemaal!'
Elsje Huij: 'Alle pabo-studenten doen nu cultuureducatie'
In het beeldend werklokaal van de pabo te Groningen spraken we met Elsje Huij (onder meer docent Beeldende Vorming en Cultuureducatie, Pabo Hanzehogeschool Groningen): 'Afgelopen jaren hebben met Cultuurnetwerk samengewerkt aan de positie van cultuureducatie in het curriculum. Alle pabo-studenten doen nu verplicht een module cultuureducatie, waarin ze de culturele omgeving in kaart brengen en didactiek ontwikkelen.'
Olga van Miert: 'Belang cultuureducatie wordt meer gezien'
In de Kunstwerkplaats van brede school De Ontdekking in Oosterhout spraken we met Olga van Miert (cultuurcoördinator en leerkracht van groep 1 en 2): 'Ik zou graag een ander beleid zien, met meer geld voor cultuur. Gelukkig gaat men wel steeds meer het belang van cultuureducatie zien. Nu nog de voorwaarden! Het zou prachtig zijn om vakmensen binnen de school te hebben die met de kinderen aan de slag gaan.’
Boyke Brand: 'Onderwijs meer behoefte aan verdieping'
In de aula van centrum voor de kunsten Factorium Podiumkunsten spraken we met Boyke Brand (directeur): 'Kinderen in contact brengen met culturele instellingen, dat is in de afgelopen jaren wel gebeurd. Het onderwijs denkt en handelt daarbij vraaggerichter. Nu wil men meer structuur. Niet alleen kennismaken met cultuur, maar meer verdieping, een soort doorgaande leerlijn, en verbinding van het binnen-en buitenschoolse.’
Arja van Veldhuizen: 'Educatie nu leading in museabeleid'
In een historische kamer met uitzicht op landgoed Oostbroek te Bunnik spraken we met Arja van Veldhuizen (Teamleider Educatie en Musea, Landschap Erfgoed Utrecht): 'Er is enorm veel bereikt in de afgelopen tien jaar. Publieksbereik, publieksgerichtheid en educatie zijn nu leading in het beleid van Nederlandse musea.'
Aaltje van Zweden-van Buuren: 'Ieder kind recht op cultuur'
In het Larense kantoor van haar stichting spraken we met Aaltje van Zweden-van Buuren (Stichting Papageno): 'Ieder kind, ook met een beperking, heeft recht op kunst en cultuur. Nog lang niet ieder kind komt daarmee in aanraking. Als het gebeurt, is het vaak incidenteel en projectmatig. Daar is nog een wereld te winnen.'
Renske de Groot: 'Kentering naar vraaggericht werken'
In de directiekamer van Foam aan de Amsterdamse Keizersgracht spraken we met Renske de Groot, hoofd educatie: 'Cultuurdeelname is nog steeds onevenredig verdeeld over de bevolking. Culturele instellingen moeten heel hard werken om te zorgen dat hun publiek een afspiegeling is van de bevolking. Daarvoor is een kentering nodig naar meer vraaggericht werken.'
Folkert Haanstra: 'Onderzoeksstructuur flink verbeterd'
In de Theaterschool van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten spraken we met Folkert Haanstra (lector kunst- en cultuureducatie AHK en bijzonder hoogleraar cultuurparticipatie en cultuureducatie UU): 'De onderzoeksstructuur voor cultuureducatie is flink verbeterd. Dat komt doordat er lectoren en masteropleidingen kunsteducatie zijn gekomen. En natuurlijk ook door de Conferentie Onderzoek in cultuureducatie van Cultuurnetwerk Nederland. Wel blijft een gecoördineerde onderzoeksagenda wenselijk.'
Olga Smit: 'Cultuureducatie is vanzelfsprekend geworden'
In de hal van de Rotterdamse Schouwburg spraken we met Olga Smit, programmamanager cultuurbereik van de Dienst Kunst en Cultuur, gemeente Rotterdam:
'In de afgelopen tien jaar is cultuureducatie voor alle culturele organisaties in Rotterdam vanzelfsprekend geworden. Er zijn minder losse projecten en er zijn hechtere relaties tussen instellingen en scholen ontwikkeld.'
Den Haag, 16 december 2011
Geachte heer Hagenaars,
Het is met groot genoegen dat ik u en uw medewerkers feliciteer met 10 jaar Cultuurnetwerk Nederland.
In de tien jaar dat uw instelling bestaat is op het brede terrein van cultuureducatie veel gebeurd. Onder de vlag ‘Cultuur en School’ is cultuureducatie stevig op de agenda komen te staan. Cultuurnetwerk Nederland heeft daarbij in veel gevallen een belangrijke rol gespeeld. Hierbij denk ik aan de jaarlijkse Dag van de Cultuureducatie, de website www.cultuurplein.nl, het bulletin Cultuur en School (tegenwoordig Cultuurplein Magazine geheten) en de diverse landelijke netwerken van onderzoekers, interne cultuurcoördinatoren (ICC’ers), pabo’s en lerarenopleidingen. Maar ook denk ik aan de wijze waarop recentelijk een belangrijk thema als 21th century skills door uw instelling is opgepakt.
Mijn ministerie en Cultuurnetwerk Nederland hebben in de afgelopen tien jaar op tal van terreinen goed samen gewerkt. Hiervan getuigt bijvoorbeeld de succesvolle Europese Conferentie over cultuureducatie in Brussel in 2009.
Op dit moment bent u bezig met de vorming van een nieuw kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst. Ik wens u daarbij veel succes.
Met vriendelijke groet,
de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
Halbe Zijlstra
![]()